ERFENIS VAN EEN SPAANSE WONING REGELEN IN BELGIE

Het regelen van de erfenis van een Spaanse woning voor een Belgische rijksinwoner kan zowel in België als in Spanje fiscale en administratieve gevolgen hebben. Wanneer de nalatenschap onder de Vlaamse erfbelasting valt, moeten in principe ook de buitenlandse goederen van de overledene worden aangegeven. Tegelijk kan op Spaans vastgoed Spaanse erfbelasting verschuldigd zijn. Omdat Andalusië gunstige fiscale regelingen kent voor bepaalde naaste erfgenamen, kan de uiteindelijke belastingdruk in beide landen sterk verschillen. Een correcte afstemming tussen de Belgische aangifte en de Spaanse formaliteiten is daarom essentieel.

Wie als Belgische inwoner investeert in een tweede verblijf in de regio rond Marbella, Benahavís of Estepona, denkt bij de aankoop vaak al na over de toekomst. De zon, de levensstijl en het mediterrane klimaat trekken veel levensgenieters aan, maar ook de juridische en fiscale aspecten van het bezit moeten goed geregeld zijn. Mocht de eigenaar van het vastgoed komen te overlijden, dan start er een parallelle procedure in zowel België als Spanje.

Welke successierechten gelden in Andalusië voor Belgische erfgenamen?

Wanneer een Belgische eigenaar van een woning aan de Costa del Sol overlijdt, is de Spaanse erfbelasting (Impuesto over Sucesiones y Donaciones) van toepassing op het vastgoed dat zich in Spanje bevindt. Wanneer de erfgenaam niet fiscaal in Spanje woont, kan de Spaanse erfbelasting onder de bevoegdheid van de nationale Spaanse belastingdienst (Agencia Tributaria) vallen. Voor de berekening van de erfbelasting kunnen, afhankelijk van de concrete situatie, wel de regels van de bevoegde autonome regio worden toegepast. Wanneer het geërfde Spaanse vastgoed in Andalusië ligt, kunnen daardoor de gunstige Andalusische regels inzake erfbelasting van toepassing zijn.

Voor het jaar 2026 hanteert de Junta de Andalucía uiterst gunstige regels voor directe erfgenamen. Onder directe erfgenamen vallen de echtgenoot of echtgenote, de kinderen en de ouders van de overledene. Voor erfgenamen uit de naaste familiekring, waaronder kinderen, echtgenoten en ouders, voorziet Andalusië onder de geldende voorwaarden in een vermindering van de belastbare grondslag tot €1.000.000 per erfgenaam. De concrete Spaanse erfbelasting hangt af van de volledige individuele verkrijging en de persoonlijke situatie van de erfgenaam. In veel nalatenschappen waarbij directe familieleden erven, kan deze regeling ertoe leiden dat in Spanje geen of slechts een beperkte erfbelasting verschuldigd is.

Naast deze vermindering voorziet de Andalusische regelgeving voor erfgenamen uit de groepen I en II in een bonificatie van 99% op de verschuldigde erfbelasting. Het gaat om twee afzonderlijke fiscale voordelen: eerst worden de toepasselijke verminderingen bij de berekening van de belastbare grondslag verwerkt, waarna de bonificatie op de verschuldigde belasting wordt toegepast. Hierdoor kan de uiteindelijke Spaanse erfbelasting voor deze naaste erfgenamen zeer beperkt zijn.

Om aanspraak te maken op de toepasselijke fiscale voordelen, moet de Spaanse erfbelasting correct worden aangegeven. Voor niet-residente erfgenamen die onder de bevoegdheid van de nationale Spaanse belastingdienst vallen, gebeurt dit via Modelo 650. De aangifte moet in principe binnen zes maanden na het overlijden worden ingediend. Binnen de eerste vijf maanden kan een verlenging van de aangiftetermijn met nog eens zes maanden worden aangevraagd.

Hoe belast de Vlaamse Belastingdienst een Spaanse woning?

Hoewel de Spaanse fiscus in Andalusië amper belasting heft op de erfenis van directe erfgenamen, ligt de situatie aan de Belgische kant anders. Omdat de erflater op het moment van overlijden zijn of haar fiscale woonplaats in het Vlaamse Gewest had, is de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) bevoegd. Vlaanderen belast het wereldwijde vermogen van de overledene. Dit betekent dat ook de waarde van de Spaanse woning volledig moet worden opgenomen in de Belgische aangifte van nalatenschap.

In Vlaanderen gelden in 2026 progressieve tarieven in de rechte lijn (tussen partners en tussen ouders en kinderen). De tarieven zijn als volgt opgebouwd:

• 3% voor het deel tot €50.000
• 9% voor het deel tot €250.000
• 27% voor het deel boven €250.000

De Spaanse woning moet als buitenlands onroerend goed worden opgenomen in de Vlaamse aangifte van nalatenschap. Voor partners en erfgenamen in rechte lijn wordt de erfbelasting per erfgenaam berekend. Daarbij worden het roerende en het onroerende gedeelte van het erfdeel afzonderlijk aan de progressieve tarieven onderworpen.

De waarde van het Spaanse vastgoed wordt dus meegenomen in het onroerende gedeelte van het erfdeel van de betrokken erfgenaam. Afhankelijk van de omvang van dat erfdeel kan een gedeelte ervan in de hoogste tariefschijf van 27% terechtkomen.

Tussen België en Spanje bestaat geen dubbelbelastingverdrag specifiek voor erfbelasting. Het Belgisch-Spaanse dubbelbelastingverdrag heeft betrekking op belastingen naar inkomen en vermogen. Om dubbele belasting te vermijden, heeft de Vlaamse wetgever wel een interne regeling getroffen. Artikel 2.7.5.0.4 van de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF) bepaalt dat de erfbelasting die daadwerkelijk in Spanje is betaald op het aldaar gelegen vastgoed, mag worden afgetrokken van de verschuldigde Vlaamse erfbelasting over datzelfde vastgoed.

Hier knelt echter de fiscale schoen voor Belgische erfgenamen van Andalusisch vastgoed. Omdat de Andalusische overheid de hierboven genoemde royale vrijstelling van €1.000.000 en de 99% bonificatie verleent, betalen directe erfgenamen in Spanje vaak nul euro of slechts een symbolisch bedrag aan Spaanse erfbelasting. Bij gebrek aan een daadwerkelijk betaald bedrag in Spanje valt er in België niets of nauwelijks iets te verrekenen. De Vlaamse erfbelasting blijft dan verschuldigd volgens de toepasselijke Vlaamse regels en progressieve tarieven. Hoeveel erfbelasting uiteindelijk verschuldigd is, hangt onder meer af van de omvang en samenstelling van het erfdeel en de relatie tussen de erfgenaam en de overledene.

Wat is de termijn voor de Spaanse en Belgische aangifte?

De afwikkeling van een erfenis met buitenlands vastgoed brengt een dubbele administratieve last met zich mee, waarbij de deadlines in beide landen strak in het oog moeten worden gehouden. De termijnen voor het indienen van de respectievelijke aangiften lopen niet parallel.

In Vlaanderen hangt de indieningstermijn af van de plaats van overlijden. Bij een overlijden in België bedraagt de termijn vier maanden. Vindt het overlijden plaats in een ander land van de Europese Economische Ruimte (EER), zoals Spanje, dan bedraagt de termijn vijf maanden. Bij een overlijden buiten de EER bedraagt de termijn zes maanden. Binnen deze periode moeten de erfgenamen de nalatenschap aangeven, inclusief het buitenlandse vastgoed dat in de aangifte moet worden opgenomen.

In Spanje heeft men iets langer de tijd. De Spaanse wetgeving schrijft voor dat de aangifte (Modelo 650) en de betaling van eventuele Spaanse rechten binnen 6 maanden na het overlijden moeten worden afgerond. Het is mogelijk om binnen de eerste 5 maanden na het overlijden een uitstel van nog eens 6 maanden aan te vragen, maar aan dit uitstel zijn wel rentekosten verbonden.

Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste verschillen in de procedures tussen Vlaanderen en Andalusië:

Hoe verloopt de praktische afwikkeling in België en Spanje?

De praktische afwikkeling van de erfenis vereist de tussenkomst van professionals in beide landen. Een Belgische notaris kan de erfgenamen niet rechtstreeks helpen met de eigendomsoverdracht in de Spaanse registers, maar speelt wel een cruciale rol bij het opstarten van de procedure.

In België kan onder meer gebruik worden gemaakt van een Europese erfrechtverklaring om de hoedanigheid en rechten van erfgenamen in een grensoverschrijdende nalatenschap aan te tonen. De Europese erfrechtverklaring is specifiek bedoeld om binnen de deelnemende EU-lidstaten te worden gebruikt en vereist voor gebruik in Spanje geen apostille of legalisatie. Afhankelijk van de procedure kan wel een vertaling naar het Spaans nodig zijn.

Wanneer andere Belgische notariële of officiële documenten in Spanje worden gebruikt, kunnen daarvoor andere formaliteiten gelden, waaronder in bepaalde gevallen een apostille en een officiële vertaling. Welke documenten precies nodig zijn, hangt af van de concrete nalatenschap.

Voor de overdracht en registratie van Spaans vastgoed na een overlijden moeten de erfgenamen de vereiste erfrechtelijke, fiscale en registratiedocumenten voorleggen. In de praktijk wordt hiervoor vaak een Spaanse notariële akte van aanvaarding en verdeling van de nalatenschap (escritura de aceptación y adjudicación de herencia) opgesteld. Welke documenten en formaliteiten precies vereist zijn, hangt onder meer af van de nalatenschap, eventuele testamenten en de beschikbare Belgische of Europese erfrechtdocumenten. Voordat de erfgenamen deze akte kunnen ondertekenen, moeten zij aan een aantal administratieve verplichtingen voldoen:

1. Spaans identificatienummer regelen (NIE): Voor de fiscale, notariële en registratiestappen rond een Spaanse nalatenschap hebben buitenlandse erfgenamen doorgaans een Spaans identificatienummer nodig. Laat tijdig controleren welk identificatienummer en welke registratieformaliteiten in uw concrete situatie vereist zijn.
2. Spaanse registers raadplegen: Er moet een certificaat van uiterste wil (Certificado de Actos de Última Voluntad) worden opgevraagd in Madrid om te controleren of de overledene een Spaans testament had opgemaakt. Tevens moet er een certificaat van de levensverzekeringen (Certificado de Contratos de Seguros de cobertura de fallecimiento) worden opgevraagd.
3. Ondertekening van de akte: De erfgenamen (of hun wettelijk vertegenwoordiger via een volmacht) ondertekenen de escritura de herencia bij de Spaanse notaris.
4. Registratie: Na de betaling of indiening van de belastingen (Modelo 650) en de eventuele gemeentelijke waardevermeerderingsbelasting (plusvalía), wordt de woning in het Spaanse eigendomsregister (Registro de la Propiedad) op naam van de nieuwe eigenaars gezet.

Vamoz Marbella, als makelaarskantoor gespecialiseerd in woningen aan de Costa del Sol, adviseert Belgische kopers om al bij de aankoop van een appartement, penthouse of villa na te denken over deze structuur. Als de favoriete makelaar van levensgenieters ligt onze focus op het ontzorgen van onze klanten, zodat zij optimaal kunnen genieten van hun investering in Marbella en omgeving. Hoewel wij zelf geen fiscale of juridische adviezen verstrekken, werken wij nauw samen met gespecialiseerde advocaten die zowel de Belgische als de Spaanse wetgeving door en door kennen. Een goede planning vooraf, zoals een gesplitste aankoop of het opstellen van een specifiek Spaans testament, kan de latere afwikkeling voor uw erfgenamen aanzienlijk vereenvoudigen.

Veelgestelde vragen

Moet ik in België erfbelasting betalen over mijn appartement in Marbella?

Wanneer de overledene voor de erfbelasting als Belgisch rijksinwoner wordt beschouwd en de nalatenschap onder de Vlaamse erfbelasting valt, moeten in principe alle nagelaten goederen worden aangegeven, inclusief het Spaanse vastgoed. De uiteindelijke Vlaamse erfbelasting hangt onder meer af van de verwantschap met de overledene, de omvang en samenstelling van het erfdeel en de toepasselijke vrijstellingen en verminderingen.

Wat is de termijn om de Spaanse erfbelasting te regelen?

In Spanje moet de aangifte van de erfbelasting (Modelo 650) binnen 6 maanden na het overlijden worden ingediend en betaald. Dit is een striktere termijn dan in veel andere landen, hoewel onder bepaalde voorwaarden binnen de eerste 5 maanden een verlenging met nog eens 6 maanden kan worden aangevraagd.

Kan ik de in Spanje betaalde erfbelasting aftrekken in Vlaanderen?

Ja, op grond van artikel 2.7.5.0.4 van de Vlaamse Codex Fiscaliteit mag u de daadwerkelijk in Spanje betaalde erfbelasting verrekenen met de Vlaamse erfbelasting. Echter, omdat de regio Andalusië zeer hoge vrijstellingen kent (tot €1.000.000 per directe erfgenaam), betalen directe erfgenamen in Spanje vaak niets. Wanneer daardoor geen of slechts weinig Spaanse erfbelasting wordt betaald, is er ook geen of slechts een beperkt bedrag dat met de Vlaamse erfbelasting kan worden verrekend.

Let op: Deze informatie is algemeen en informatief van aard en vormt geen persoonlijk juridisch, fiscaal of erfrechtelijk advies. De toepasselijke regels en fiscale gevolgen hangen af van onder meer uw woonplaats, familiale situatie, de samenstelling van de nalatenschap en de geldende wetgeving op het moment van overlijden. Laat een grensoverschrijdende nalatenschap steeds beoordelen door een gespecialiseerde notaris, advocaat of fiscaal adviseur in België en Spanje.